Worteltjes van eigen teelt

Volgens Turkenburgs Handboekje mogen eind februari de eerste rijtjes wortelen al de grond in, zaaien mag mits op een beschutte plek, beter is te wachten tot na half maart. Dat ga ik niet halen dit jaar, trouwens, ik vind het buiten nog wel een beetje te winters. De kornoelje bloeit nog niet, de hazelaar begint net wat katjes te laten kleuren, er ligt een lichtgroen waas over de treurwilgen, maar verder is het nog maar kaal.
Ik wacht dus nog even, vooral ook omdat ik zaaibakken op hoogte in de planning heb.
Mijn voorkeur gaat dit jaar naar de ietwat trendy minigroenten. Ik moet kiezen tussen Little Finger, ter grootte van een flinke pink, of Parijse Markt, ronde worteltjes met de afmeting van een stevige radijs. Moeilijk kiezen, maar ik denk toch dat het de laatste worden.
Worteltjes zijn trage kiemers. Wil je de hele zomer door verse worteltjes uit de tuin, dan kun je volgens Turkenburg (een gidsje van voor WOII) het beste een nieuwe rij zaaien zodra het prille loof van de rij op komt. Kan wel een week of drie, vier duren. Worteltjes uit eigen tuin is dus ook een kwestie van geduld.

Gezonde worteltjes

Hoe gezond zijn worteltjes dan wel niet? Het is zo ongeveer het voedingsmiddel met de meeste betacaroteen. Per honderd gram zitten er pakweg dertig Kcal in, en 2,5 gram vezels. 300 mg kalium, 30 mg calcium, weinig magnesium en ijzer. Wel 8 mg betacaroteen, ruim vitamine B, vooral B9, en wat vitamine C en E. Een ons worteltjes voorziet in de totale dagelijkse behoefte aan vitamine A. Je lichaam absorbeert die vitamina A beter in combinatie met vet. Een portie rauwe wortelsalade met olijfolie en een beetje citroen bij de maaltijd is dus super gezond. Knip er een flinke lading peterselie over. Dat zit dan weer stampvol vitamine C, wel 200 mg per ons. Heeft trouwens 6 gram vezels bij dezelfde hoeveelheid, veel calcium, kalium, ijzer en magnesium. Ideale combinatie dus.
Voor de afwisseling kun je er wat noten of krenten doorheen doen.

Deftige worteltjles

Deftige worteltjes, dat is natuurlijk een germanisme. Deftig gebruiken wij niet zo voor eten. Maar dit zijn echt heel deftige worteltjes, na bereiding. Leuk als bijgerecht.

Wortelkoekjes

Dit heb je nodig: half bosje wortelen, twee sjalotten, ei, teentje knoflook, 1 dl room, 1 eetlepel (rijst)bloem, 50 gram geraspte (geiten)kaas, olijfolie.

En zo doe je het: Rasp tien tot twaalf stevige worteltjes. Hak de sjalotten fijn. Roer die dooreen in een kom en voeg er het teentje knoflook uit de knijper aan toe, plus het losgeklopte ei, de room, de eetlepel rijstbloem en de geraspte kaas. Die kaas moet een beetje pittig zijn, in mijn geval dus geitenkaas, maar je kunt ook belegen boeren nemen.
Doe een scheutje olijfolie in een koekenpan van de Tefalvariant.
Neem steeds een opgehoopte eetlepel van de mix en maak er hoopjes van in de pan. Afhankelijk van de grootte van de pan zijn dat er vijf of zes. Bak ze tot ze aan de onderkant goudgeel zijn. Keer ze dan om, druk ze een beetje aan en bak de andere kant. Meteen warm opdienen.
Onzettend deftig, toch?

O ja, je kunt natuurlijk ook winterwortel nemen, maar die is wat grofstoffelijker van smaak. En je kunt er om ze wat pittiger te maken wat geraspte gember bij doen. Of een theelepel chilivlokken (pul biber mag ook).

Worteltjes

Wij zijn nogal dol op wortelen, zo maar voor de knaag, of verwerkt in stoofschotels, meegtrokken in de bouillon, als wortelsoep, of als groente apart, of in de salade. En dan zijn ze ook nog gezond, dat is mooi meegenomen.
Je kunt er eindeloos mee varieren. Laten stoven in kippenbouillon tot ze beetgaar zijn en dan ruim bestrooien met fijngeknipte peterselie. Zijn ze veel rijker van smaak dan in water gekookt. En het kookvocht is een prima basis voor een soepje.

Zo een smakelijk soepje maak je snel door pakweg een pond schoongemaakte en in stukjes gesneden worteltjes in olijfolie te laten stoven met wat stukjes verse gember, een gesnipperde ui. Voeg een halve liter of meer (groente)bouillon toe, laat alles gaar worden, purereren, opwarmen, en bij het serveren wat korianderblad erover snipperen. Je kunt ook wat sinaasappelsap of citroensap toevoegen.

Paarse wortelen

Gisteren praatte foodtrendwatcher Anneke Ammerlaan ons bij over de ontwikkelingen in onze eetgewoonten het komende decennium. Heel interessant verhaal, daar in Kasteel Groeneveld in Baarn, dat ik hier natuurlijk niet ga navertellen. Maar een paar dingetjes zal ik verklappen. De trend - een lange termijn ontwikkeling - is naar gezond eten, koken met aandacht, dagelijks verse boodschappen doen op de markt of bij de boerderijwinkel. De kortdurende hypes doen meestal niet meer dan een paar seizoenen opgang. Wie dus helemaal bij wil zijn bereidt met de Kerst champriblappen met paarse wortelen. Die gaar je langzaam in de oven. Paarse wortelen kennen we hier natuurlijk, dat zijn de oerwortelen, die vanuit wat nu Afghanistan heet met de Moren mee naar het Iberisch schiereiland kwamen en vandaaruit de rest van Europa veroverden. De Moren kwamen dankzij Karel Martel niet verder dan de Pyreneeen. De naam Mohren is in het Duits aan de wortel blijven plakken: Mohren. Waar de Franse carottes, de Britten carrots, de Italiaan carota zegt, en wij wortelen of peen.... minder romantisch.

Kook de paarse wortelen niet, daar wordt de kleur niet beter van. Wanneer je de paarse wortel doorsnijdt, zie je een paarse buitenring en een oranje hart. Gaar ze in de oven met een beetje olijfolie, op pakweg 80 graden. In een ovenschaal, of verpakt in folie, net als de bietjes. Dan blijft die pakkende kleurstelling behouden.